3 Taşların Hareketi
Madde 3
TAŞLARIN HAREKETİ
‘Oyunun Temel Kuralları’ ana başlığı altında sıralanan kurallar, satranç oyununu belirleyen kurallar kurucu niteliğindeki kurallardır. Ana fikir olarak onlarca yıldır değişmemiştir.
Kuralların üçüncü maddesi temel, kurucu anlatım içerir. Satranç taşlarının hareket eylemleri madde bütününde ele alınmaktadır.
3.1
Hiçbir taş, aynı renkte başka bir taşın bulunduğu bir kareye gidemez.
Madde 3.1 satranç oyununun önemli kurallarından biridir. Yarışma kuralları içerisinde yer alan kural maddeleriyle de ilintili olarak pek çok senaryoda işlenerek makalelerde yer verilmiştir.
3.1.1
Bir taş, rakip bir taşın olduğu kareye giderse, aynı hamlenin bir parçası olarak rakip taşı almış olur ve alınan taş satranç tahtası dışına çıkarılır.
Maddede taş alma eylemi tanımlanıyor. Madde 3.1’in diliyle ruhundan hareketle taş alma eyleminde rakip taşın alınabileceği işaret edilmiş durumdadır.
3.7.5.1
Hamlede olan bir oyuncu, piyonlarından birini kendi başlangıç konumundan en uzak yataya oynarsa, bu piyonu aynı hamlenin bir parçası olarak, oynamaya niyetlendiği varış karesinde, kendisiyle aynı renkte, yeni bir vezir, kale, fil ya da at ile değiştirmelidir. Bu varış karesine ‘terfi karesi’ denir
3.7.5.3
Piyonun bu şekilde başka bir taşla değiştirilmesine ‘terfi’ denir ve yeni taş tahtaya konar konmaz etkin hale geçer.
Madde 3.7 piyon taşının terfi eylemini tanımlar. Piyon taşının son yataya oynanmasıyla terfi taşıyla değiştirilmesi bir tek hamledir. Piyon taşı son yatayda terfi taşıyla değiştirildiğinde, terfi karesine bırakıldığında, o taşın hareket eylemine kavuşarak ‘etkin’ hale gelir.
3.8.2
(…)‘Rok’ yaparak. Bir şah hamlesi olarak kabul edilen ve aynı renkteki şah ile kalenin oyuncunun ilk yatayı boyunca gerçekleştirdikleri bir hamledir. (…)
Madde 3.8’de şah taşının hareketi tanımlanır. Rok hamlesi şah taşının hareketinden biridir. Bu yönüyle rok bir şah hamlesidir. Şahın hareket eylemi olarak tanımlanan madde içinde yer alır. Maddede rok hareketi ayrıntılı biçimde tanımlanır.
3.10
Geçerli ve geçersiz hamleler, geçersiz konumlar:
Madde 3.10, madde başlığıyla yer verilen çok önemli iki tanımı içerir. Yarışma kurallarına yaslanan önemiyle geçerli/geçersiz hamle ve konumlar tanımlanmıştır. Satranç taşlarının hareket eylemleri öne alındığında, hareket tanımlarını karşılamayan her hareket geçersiz hamle olarak görülür.
1 Mayıs 2017
IA&IO Tahsin AKTAR
İlgili Kaynak
FIDE Satranç Kuralları (Madde Açıklamalı)
Yorumlar - Yorum Yaz
