Hamleler Eksik Kaydedilirse! Konum Tekrarı
HAMLELER EKSİK KAYDEDİLİRSE…
Satranç hakemlerinin yer aldığı bir Facebook grubu var. Grup üyesi hakemlerin pek çoğu ‘uluslararası’ düzeyde. Kimi zaman oradaki tartışmalara yanıt vermeden edemiyorum. Bizden hakem arkadaşları da grubu izleyenler arasında görüyorum. Zaman zaman öyle konulara değiniliyor, öyle yanıtlar ortaya çıkıyor ki şaşırmamak elde değil.
İşte bunlardan biri:
“Standart satranç oyunu. (90’+30” ekleme temposu) 5 saatin sonunda, yorgun düşmüş olacak ki, beyaz taşlarla oynayan oyuncu hamleleri kaydetmeyi bırakıyor. [Oyuncunun böyle bir hakkı yok, bunu bir yere not edelim.] Siyah taşlarla oynayan oyuncu hamleleri kaydetmeye devam ederken 97. hamlesinde 3 konum tekrarına dayalı beraberlik isteminde bulunuyor. Hakem hamle kayıtlarını incelediğinde 10 hamle boyunca beyaz taşlarla oynayan oyuncunun hamleleri eksik kaydettiğini görüyor. Tek güvenilir hamle kaydı siyah taşlarla oynayan oyuncuya ait. Hakem nasıl davranacak?” diye soruluyor.
Bu durum karşısında 48 ayrı yanıt verilmiş ve bu yanıtlara yorumlar yapılmış durumda. Ben de kısacık bir yanıt vermeye çalıştım. Tartışılan ve üzerinde bunca yanıt ve yorum yapılmaya değecek bir durum olduğunu hiç düşünüyorum aslında. Hakem son derece basit ve karmaşık olmayan bir uygulama yapacak. Eğer üzerinde durulacak sorun hamlelerin beyaz taşlarla oynayan oyuncu tarafından eksik kaydedilmesiyse, temel soru, hakem 10 hamle boyunca hamlelerin kaydedilmediğini neden görmedi? Bu başlı başına formasyon konusu olarak orta yerde duruyor. Pekâlâ buradan bir süreliğine ayrılalım.
Siyah taşlarla oynayan oyuncunun 3 konum tekrarına yönelik istemi kurallara uygun olarak kabul edilirse, tekrar konumun saptanması için bir inceleme başlatılacaktır. Bu inceleme için istemde bulunan oyuncunun hamle kayıtları esas alınacak doğal olarak. Madde 11.12 çok açık bir hüküm ortaya koyar: “Üç konum tekrarı ya da 50 hamle olarak bilinen berabere savlarının doğruluğunun araştırılması, hakemin gözetiminde olmak koşuluyla oyunculara düşen bir yükümlülüktür.” Madde böyle söylediğine göre; öncelikle siyah taşlarla oynayan oyuncu savını ortaya koyacak konumu inceleme masasında hakeme göstermesi gerekecektir. Konum oyuncunun savında dile getirdiği gibiyse oyun beraberlikle derhal sona erecektir. Aksi durumda oyuna kaldığı yerden devam edilecektir.
Oyuna kaldığı yerden devam edilecekse eğer, şimdi tekrar eksik hamle kaydı noktasına dönebiliriz. Hakem siyah taşlarla oynayan oyuncunun savında ileri sürüdüğü hamleyi tahtada göstererek beyaz taşlarla oynayan oyuncunun saatini çalıştıracaktır. Oyuncu öncelikle eksik kaydettiği hamleleri kendi süresinde tamamlamak zorundadır. Bu sırada rakibinin hamle kayıtlarından da yararlanabilecektir.
Hakem hamle kayıtları eksik oyuncuya madde 12.9’a göre orantılı güçte bir yaptırım da uygulayabilecektir.
#BirşeYyapmalı
15 Mayıs 2023
IA&IO Tahsin AKTAR
Yorumlar - Yorum Yaz
