• Favorilere Ekle





Sorular Yanıtlar 4

MAT OLAN OYUNCU

Yazılarınızda şöyle bir ifadeye rastlıyorum: “Mat olan bir oyuncuya başka bir nedenle (1) puan verilmez.” Hiçbir kural maddesinde böyle bir açıklama göremedim. Bunu nasıl açıklarsınız?

Doğru. Bu söylemim bir kuralın içinde açıkça yazmıyor. Buna bir çıkarım diyebilirisiniz belki de. Ama kurallar manzumesinin tümünü bir bütün olarak değerlendirmek gerektiğini de söylerim sıklıkla. Bakın şimdi: Maddeler 6.9 ve 7.5.5’in 2. hükümlerinde “Mevcut konum rakibin bu oyuncuyu geçerli herhangi bir olası hamleler dizisiyle mat etmesine izin vermiyorsa oyun berabere olur.” denildiğini görürsünüz. Yani bayrak düştüğünde ya da 2. geçersiz hamle yapıldığında rakip mat edecek konuma sahip değilse ona (1) puan verilemiyor.

Öyleyse mat olmuş oyuncuya da bu örneklere benzer biçimde başka nedenlerle, örneğin rakibe yaptırım uygularken madde 12.9.4’e göre, (½) veya (1) puan öngörülemeyeceği açıktır. Madde 12.9.6’da yer verilen uyarıyı da gözden uzak tutmamakta yarar var. 26 Haziran 2021
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

HÜKMEN YENİK SAYILMA SÜRESİ

Ahmet Bey iletisinde soruyor: “ Hocam, hükmen yenik sayılma süresi olan yarışmalarda bu süre nasıl hesaplanacak? Yönergede ilan edilen saate göre mi yoksa turun gerçekte başladığı saate göre mi?”

Bu soru sıklıkla dile getirilir. Madde 6.6 başlangıç için belirtilen saatte oyunun başlayacağını söylese de, tur o saatte bir türlü başlamaz nedense. Hükmen yenik sayılma süresi kimi uygulamada yönergede belirtilen saate göre hesaplanırken (önceleri kuralda da böyle yazardı) kimi uygulamada da turun gerçekte başladığı saate göre hesaplandığı uygulamaları da biliyoruz. Anlaşmazlıklara yol açmamak için hesaplamanın hangi duruma göre yapılacağı yarışma yönergesine yazılmalıdır. 19 Haziran 2021
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

İKİ EL İLE HAMLE YAPMAK

Oyuncu iki elini kullanarak rok yapıyor. Bu hamlede şahı tehdit altında kalıyor. Aradan 3 hamle geçtikten sonra rakip oyuncu, rakibinin şahını tehdit altında bırakacak şekilde rok yaptığını hakeme bildiriyor. Hakem uygulamasını anlattı ama anlayamadık.

Sıkça yöneltilen sorulardan biri. Daha önce de benzer sorulara yanıt vermiştim. Öncelikle, iki el ile hamle yapmak yasaktır ve geçersiz hamle sayılarak geçersiz hamle gibi yaptırım uygulanması gerekecektir. Bununla birlikte; tek bir hamle içerisinde hem iki el ile hamle yapılması hem de, soruda olduğu gibi, şahı tehdit altında bırakacak biçimde geçersiz bir hamle yapılması durumunda, 2 kez geçersiz hamle yapıldığına hükmedilmeyecektir. Bu, önemli bir ayrıntı olarak unutulmamalıdır.  

Soruda yöneltildiği biçimiyle; oyunun devamında madde 3.8.2.2.1 uyarınca geçici olarak rok yapılamayacaktır.  Hamlenin geçersiz hamle olarak belirlenmesi, rok yapılmadan önceki konuma dönülmesi doğru uygulama olacaktır. Oyuna madde 4.4.1'e göre de devam edilemeyecektir. Madde 4.4.3’e göre oyuna devam edilmesi gerekir. Maddeye göre, diğer yöne rok yapabilme yeteneği olsa bile bu oyuncunun tercihinde olacaktır. 24 Mayıs 2021
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

EŞDEĞER ETKİ

Bu yazınızla [5 Konum Tekrarı ve Eşdeğer Etki] görüyorum ki, FIDE oyun bittikten sonra bir itiraz yapılabileceğini söylüyor. Hocam peki, neye itiraz edilebilecek bu durumda?
 
Kararlara ilgili prosedüre uygun biçimde her zaman itiraz edilebilir. Değinmeye çalıştığım itirazın nasıl bir sonuç getireceğidir. Yazıda ele alındığı gibi, 5. madde kapsamında biten oyunlar karşısında madde 9.6.1 (benzer biçimde 9.6.2) zayıftır. Oyun bittikten sonra güçlü yan 5. maddenin dili ve ruhudur artık.
 
Oyun; pat (madde 5.2.1), ölü konum (madde 5.2.2), anlaşmalı beraberlik (madde 5.2.3) sonuçlarıyla (½-½) olarak bitmişse, madde 9.6.1 nedeniyle ne için itiraz edilecektir? Oyun zaten berabere puanıyla sonuçlanmıştır. Maddede “Son hamlede mat yapılmışsa mat geçerlidir.” denildiğine göre madde 5.1.1’e göre mat gerçekleştiğinde de itiraz edilemeyecektir. Geriye ‘Terk’ sonucuyla oyunun bittiği durum kalıyor ki, bu da 5. madde kapsamında oyunun derhal sona erdiği bir durumdur.
 
Bayrak düşmesiyle veya 2. geçersiz hamleyle oyunun sonuçlandığı 2 ayrı durum vardır. Burada da, madde 6.9 ve madde 7.5.5’in 2. hükümleri uyarınca, rakibin bu oyuncuyu geçerli herhangi bir olası hamleler dizisiyle mat etmesine izin vermiyorsa oyunun berabere olacağına yer verilmiştir. Böyle olunca da itiraz edecek bir sonuç yine ortada olmayacaktır.
 
Kanımca, bunların dışında (madde 6.9 ve madde 7.5.5’in 2. hükümleri), bayrak düşmesi veya 2. geçersiz hamleyle oyun rakibin kazanmasıyla bitmişse (1-0 veya 0-1), önceden gerçekleşmiş 5 konum tekrarı veya 75 hamleden oluşan beraberlik savları için geriye dönülebilecektir. Yapılan itirazı değerlendiren hakem, inceleme sonunda savın doğruluğu ortaya çıkarsa, oyunun sonucunu berabere (½-½) olarak yeniden belirleyebilecektir.
 
Madde 5 ve madde 9.6 uygulama sonuçları bakımından eşdeğer olmadıkları için gerçekleşme sırasının öne çıkmayacağını bir kez daha vurguluyorum. 24 Nisan 2021  

Yorumlar - Yorum Yaz