Okuryazar Olmak
“ARTIK HATA YAPMAYACAĞIM!”
Okuryazar olmak
Diyor ki genç bir hakemimiz iletisinde: “Ulusal hakem sınavına hazırlanıyorum. Sınavda kesin sorulur bu, eğitimde anlatıldığı gibi yazmazsam üstünü çizerler sonra.” Ne söyleyebilirim ki? “Siz hocalarınızın dediği gibi yazarsınız ama ben tartışmasız böyle düşünüyorum.” demekle yetindim.
Konu şudur: Kural maddeleri arasında sıkı bir bağ vardır. Bu bağı doğru kurabilmek için kuralı doğru okumak, başka bir deyimle ‘okuryazar’ olmak gerekecektir. 6. maddede temel olarak ‘satranç saati’ anlatılır. Kural maddesi 6.2.1 ve alt bileşenleri hamlenin tamamlanması koşullarını ele almıştır. Madde 6.2.1.1’de “Oyunu sonlandıran bir hamleyle de hamle tamamlanmış olacaktır.” denilir. Bu maddeyle, yapılan son hamleyle hamlenin tamamlanmış olacağı, artık satranç saatinin bu noktada kullanılmasının oyuncuların saatlerine basmalarının ya da basmamalarının bir öneminin kalmayacağı sonucuna varılır. Çünkü sonraki başka maddelerde oyuncuların saate basmamalarının başka bir kıymeti ve anlamı olacaktır.
Sorun bu madde üzerinde yapılan bir açıklamadadır. Yapılan bir açıklamada denilir ki: “İşte bu maddeden hareketle, 5 konum tekrarıyla 75 hamle serisi de 5. maddedeki gibi oyunu derhal sonlandırır.” İtirazım bu açıklamayadır. 9.6.1 ve 9.6.2 maddeleri, 5. maddede değinildiği gibi, oyunu ‘derhal’ sona erdirmez. Yani bu maddelerle karar verilen bir oyun bittiğinde öncesine veya sonrasındaki gelişmeye göre bir dönüş yapmak olanaklıdır. Ama 5. maddede sayılan durumlarda oyun bittikten sonra önceye veya sonraki bir duruma dönüş olanaklı olmayacaktır. ‘Derhal sona erme’ kavramı böyle anlaşılmalıdır.
Son söz: Oyun, maddeler 9.6.1 ve 9.6.2 ile 5. maddenin felsefesine göre bitmiş olsaydı, kural koyucu bu maddelere 5. madde içinde yer verirdi. 5. madde oyunun derhal sona erdiğini, madde 6.2.1 de hamlenin tamamlanmasını anlatırken konunun bu noktada açıklanması yanlıştır. Bu temel çıkarım nedeniyledir ki 9.6.1 ve 9.6.2 maddelerinin oyunu derhal sonlandırmadığını söylüyor ve ‘tartışmasız’ böyle düşünüyorum. Farklı çıkarım ve kanıt düşünülemez.
#BirşeYyapmalı
4 Haziran 2020
IA&IO Tahsin AKTAR
Yorumlar - Yorum Yaz
