• Favorilere Ekle

Hani 11 Tur Oynayacaktık?

Hani 11 Tur Oynayacaktık?

“Israrlı talebimiz karşısında nihayet 11 tur gerçekleşti.” Öyle mi?

Küçükler ve Yıldızlar Şampiyonalarının ardından, birkaç yıldır artan oyuncu sayısı nedeniyle oynanan tur sayısının yetmediği yönünde şikâyetler yapılır. O nedenle de hem kategori derecelerinin (madalya sıralaması) hem de yeterlik listesinin (ulusal sporcu havuzu) eş puanlı oyunculardan arındırılmış biçimde oluşmadığı dile getirilir. Bunu gidermek için tur sayısının artırılması önerilir. Sıklıkla bu şikâyet ve tur sayısının artırılması isteğini duyarız ve okuruz sosyal medyada. Tur sayısını artırmak çözüm müdür bu hiç dile getirilmez.  
 
Bu yıl Küçükler ve Yıldızlar Şampiyonalarının 11 tur olarak gerçekleştirileceği program güncellemesi yapılarak duyurulmuştu. Bu karar Facebook duvarlarında alkışlandı. Doğru bir karar olduğu söylendi. Bir facebook grubu üyesi de “Israrlı talebimiz karşısında nihayet 11 tur gerçekleşti.” diye yazmıştı. Satranç ailesinin ısrarlı istemi mi yoksa yapılan hesaplarla ortaya çıkan bir öngörü veya zorunluluk sonunda mı bu karar alındı, bunu bilemem. Sonunda 11 tur için karar verildi ve ardından da şampiyona tamamlandı. Tamamlandı ama öngörülen amaca ulaşıldı mı? Bu soru önemli.
 
Şubat 2017’de, bundan 2 yıl önce, ‘Yarışmalarda Tur Sayıları’ başlıklı yazımda “Bu kategoriler için tur sayısı artırılmalı mı? Yüksek sesle ‘hayır’ diyorum.” diye seslenmiştim. Hem kategori dereceleri hem de yeterlik listesi için artan oyuncu sayısı karşısında, çocuk yaştaki oyuncuların bulunduğu yarışmalarda, tur sayısını artırmanın sakıncalarını ve çözüm üretmeyeceğini öne sürmüştüm. Çocuk yaştaki oyuncuların tur sonuçlarına aynı zamanda psikolojik ve pedagojik sonuçlarıyla da bakmak gerektiğini dile getirmiştim. Hâlâ da bu yolun seçilmesini büyük bir dirençle reddediyorum. Tur sayısını artırmak öne sürülen amacın gerçekleşmesi için çözüm değildir
 
Amaca Ulaşıldı mı?
Bugün bu öngörümün dikkate alınmamış olmasının çarpıcı ve olumsuz sonuçlarını gördüğümü de belirteyim. Yukarıda yeniden sordum: “2019 Küçükler ve Yıldızlar Şampiyonalarında öngörülen bu amaca ulaşıldı mı?” diye. Sorunun yanıtını ararken, 12 ayrı yaş grubunda, 24 kategoride elde edilen verileri incelediğimde bazı sonuçlara ulaşmak olanaklı. İlk olarak “ Hayır amaca ulaşılamadı.” diyebiliyorum. Çünkü biliyorum ve görüyorum ki tur sayısı artırılarak, düşünüldüğü gibi istenilen sonuca her zaman ulaşılmaz. Bu görüşümü destekleyen verileri de aşağıda sıralıyorum özetle.
 
Yeniden yapılan bir değerlendirmeyle şampiyonanın bir gün uzatılarak 11 tur oynanması güncellenerek kararlaştırılmıştı. Durum böyleyken, yönergede yer alan bir hüküm doğrultusunda, başhakemlerin tur sayısını azalttığını görüyoruz. Bunu bazı kategoriler için anlayabiliyorum. Küçükler şampiyonasında; 6 ayrı yaş grubunda kız kategorilerinin 9 tur olarak oynanmak üzere yeniden planlanması kararlaştırılmış.
 
Yıldızlar şampiyonasında sadece 13 yaş grubunun genel/açık kategorisinde 11 tur olarak oynanacağı duyurulmuş. Diğer yaş grupları ve kategorilerinin bazıları 9 bazıları 7 tur oynanmak üzere yeniden planlanmış.
  • 12 yaş grubunun genel/açık kategorisi 200 oyuncuyla 11 tur oynandı. Sadece bu kategoride tur sayısı kategori dereceleri için eş puanlı oyuncu bırakmadı. Bu kategoride yeterlik listesi için tabi ki aynı şeyi söylemek olanaklı değil. Listenin on ikinci sırası için eş puanlı 13 oyuncu varken sadece en iyi eşitlik bozma sırası olan oyuncu değerlendirilebilmiş.Diğer bütün yaş grupları ve kategorilerde kategori dereceleri ve yeterlik listesinin oluşumunda eş puanlı oyuncuları görürüz ne yazık ki.
 Çarpıcı birkaç sonuca bakalım.
  • 9 yaş grubunda: Genel/açık kategoride 273 oyuncu varken, 11 tur sonunda eş puanla altın ve gümüş madalyayı paylaşan oyuncuların birbiriyle oynamamış olduğunu biliyor muydunuz?
  • 11 yaş grubunda: Genel/açık kategoride 240 oyuncu varken, 11 tur sonunda ilk dört oyuncunun da eş puanlı olduğunu biliyor muydunuz? Üstelik bu dört oyuncunun sadece birinin eş puanlı diğer oyuncularla karşılaşmış olduğunu da duymuş muydunuz?
  • 14 yaş grubunda: Genel/açık kategoride 78 oyuncu varken, 9 tur sonunda ilk altı sırayı oluşturan oyuncuların eş puanla yarışmayı tamamladığını görmüş müydünüz? (Bütün kategoriler içinde bu örnek en uçta değerlendirilir.) Bu oyuncu sayısıyla 11 tur eşlendirme yapılamayacağı mı düşünülmüştü de tur sayısı azaltılarak bu sonuca ulaşılmıştı?
  • 14 yaş grubunda, kız kategorisi için, 34 oyuncuyla 9 tur oynanması uygun görülmüş. 15 yaş grubunda, yine kız kategorisinde, 32 oyuncu varken 7 tur oynanmasına karar verilmiş olmasını nasıl karşılıyorsunuz? Bu karları veren başhakem aynıyken, 32 oyunculu grup için 9 tur eşlendirme yapılamayacağı mı düşünüldü acaba? Yönergede oyuncu sayılarıyla oynanacak tur sayıları belirlenmiş durumda. Yönerge böyle olmasını istemiş. Başhakemin eli bağlanmış olmadı mı? Masada alınan bu karar sahaya uydu mu? Bu kategori de 9 tur oynanmış olsaydı hem kategori derecelerinde hem de yeterlik listesinde eş puanlı oyuncuların bulunması olasılığı ortadan kalkmaz mıydı?
Bu örneklere yenilerini eklemek olanaklı. Ancak bir ilginç sonucu daha vermek istiyorum.

18 yaş grubunda, kız kategorisinde 9 oyuncu varken Berger (Döner) turnuva eşlendirme seçeneği değerlendirilmiş. Bu olanaklı. Sorun yok. Ama yarışma sonunda altın ve gümüş madalya, bütün uğraşlara rağmen, oyuncular arasında bir türlü paylaşılamamış. Peki, ne yapılmış? İki oyuncu arasında kura çekilmiş. Satranç oyununda şansa yer yokken eşitlik bozma yönteminde şans etmeni ortaya çıkmış. %50 şansla sıralama gerçekleşmiş ne yazık ki. (Kura çekme işlemine ilişkin bir prosedür de yok ortada ayrıca.)
Sonuç:
  • Hani 11 tur oynayacaktık?
  • Hani 11 tur oynayarak kategori derecelerinde eş puanlı sonuçların önüne geçecektik?
  • Hani 11 tur sonunda yeterlik listesi için de eş puanlı oyuncu oluşumunu ortadan kaldıracaktık?  
  • Bunları başarabildik mi, yanıtı yine ben mi vereyim?
Sözün bittiğini biliyorum.
 
2 Şubat 2019  
 
IA&IO Tahsin AKTAR

Yorumlar - Yorum Yaz