• Favorilere Ekle

6.9 'Bayrak Düştü'

6.9 Bayrak Düştü, Sonuç Beraberlik
 
Bayrağı düşen oyuncunun rakibi, bayrağı düşen oyuncuyu mat edemeyecek bir konumdaysa oyun berabere olmalıdır.
 
Başlarken, bir yarışmadan söz ediliyorsa satranç saati ve hakemin gerekli olduğuna, satranç saatinin tek sahibinin hakem olacağına 6. maddenin hakem uygulaması sırasında değinildiğine yer vermekte yarar var. ‘Bayrak Düştü Sonuç Beraberlik’ biçiminde bir başlık konulmasının da ayrı bir anlamı var. İlkesel olarak bayrak düştüğünde oyuncu kaybeder rakibi de kazanır. Ama her zaman öyle değildir. Bu uygulamada hangi durumlarda bayrak düştüğü halde oyunun ‘beraberlikle sonuçlanacağı’ irdelenecektir. 
 
Bu uygulama, Temmuz 2017’de yürürlük kazanacak ‘FIDE Satranç Kuralları’na göre, IA UÇARKUŞ’un çevirisi ışığında değerlendirilmiştir.
  
6.9        
Maddeler 5.1.1, 5.1.2, 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3’ün kapsamındaki durumlar dışında, bir oyuncu, kendisine verilen zaman içinde öngörülen sayıda hamleyi tamamlamazsa, oyunu kaybeder. Bununla birlikte, rakip oyuncunun, (zamanı tükenen) oyuncunun şahını, geçerli herhangi bir olası hamleler dizisiyle mat edemeyeceği bir konuma ulaşılmışsa, oyun berabere olur.
 
6.9’un sırrı nedir?
Maddenin ilk hükmü, bayrak düştüğünde oyuncunun kaybedeceğinin anlatıldığı hüküm, ‘satranç saati uygulaması’ başlıklı uygulamada anlatılmıştı. Burada maddenin ikinci hükmüne yer verilecek.
 
6.9’un sırrı, bayrak düştüğünde bazı durumlarda oyunun beraberlikle bitmesidir. Bayrağı düşen oyuncunun rakibi, bayrağı düşen oyuncuyu mat edemeyecek bir konumdaysa oyun berabere sonucuyla hakem tarafından bitirilir. Bu hüküm nasıl uygulanır?
  • “Bayrak düşmeseydi, geçerli olası hamlelerle oyuncu ne yapardı?” sorusunun yanıtı aranmamalıdır.
  • “Bayrağı düşen oyuncunun rakibi bayrak düşmeseydi kazanabilecek miydi?” sorusunun yanıtı bulunmalıdır. Soru bu olmalıdır.
 Diyagramdaki konum bu sorunun yanıtına örnek olarak gösterilebilir. Beyaz taşlarla oynayan oyuncu 63. Abxc7+ oynuyor ve bayrağı düşüyor. Prensip olarak bu oyuncu bayrağı düştüğü için kaybedecek, rakibi olan siyah taşlarla oynayan oyuncu da kazanacaktır.
Diyagrama göre bunu söylemek olanaklı mıdır? Buna yanıt verebilmek için asıl ikinci soruyu soralım:
“Siyah taşlarla oynayan oyuncunun kazanması olanaklı mıdır? Sonraki soru da “rakibinin bayrağı düştüğü için (1) puan verilebilir mi?” Bu soruların yanıtını aramak gerekir. Öyleyse oyunu incelemeye devam edelim.
 
Siyah taşlarla oynayan oyuncu için zorunlu hamleler var. 63. Abxc7+ Kxc7+ 64. Axc7+ Kxc7+ 65. Şxc7++ (Beyaz taşlarla oynayan oyuncunun zamanı olsa mat yapabilecek.) Bu zorunlu hamleler dizisiyle siyah taşlarla oynayan oyuncu için yapacak bir şey yok.  Kazanamıyor. Kazanamadığı için bu oyuncuya rakibinin bayrağı düştüğünden dolayı (1) puan verilemez. O nedenle oyunun sonucu beraberlik olacaktır. (½ – ½ )
 
01 Mayıs 2017
IA&IO Tahsin AKTAR

Yorumlar - Yorum Yaz